Qisqa javob: Click va Payme — ikkalasi ham O'zbekistonda kundalik to'lovlar uchun ishlatiladigan rasmiy litsenziyali ilovalar. Asosiy ishlarni ikkalasi ham qiladi: svet, gaz, internet, telefon, jarima va kredit to'lash, kartadan kartaga pul o'tkazish. Eng katta farq — Click ichida alohida elektron hamyon bor va u bank kartasisiz ham ishlaydi, Payme esa faqat SMS-xabarnoma yoqilgan bank kartalari bilan ishlaydi. Ikkalasini birga o'rnatib olishga hech qanday to'siq yo'q — ular bir-biriga xalaqit bermaydi.
Quyidagi taqqoslash ikkala xizmatning o'z rasmiy sahifalari asosida yozildi: Click'ning tariflar jadvali va Payme'ning yordam markazi. Raqamlar o'zgarib turadi, shuning uchun aniq komissiyani har doim to'lov oldidan ilovaning o'zida tekshiring.
Ikkalasi ham qiladigan ishlar
Kundalik ehtiyojlar uchun Click va Payme deyarli bir xil:
- Kommunal va xizmat to'lovlari — svet, gaz, suv, internet, televideniye, telefon.
- Davlat to'lovlari — soliqlar, yig'imlar, yo'l harakati jarimalari.
- Kredit to'lash — banklar ro'yxatidan o'z bankingizni topib, kredit shartnomasini to'laysiz.
- Kartadan kartaga o'tkazma — qabul qiluvchining karta raqamini kiritasiz, summa yozasiz, tasdiqlaysiz.
- QR orqali to'lov — do'kon va xizmat joylarida kodni skaner qilib to'laysiz.
- Bir nechta karta — hammasini bitta ilovada saqlash, har biriga nom berish.
- To'lovlar tarixi — har bir to'lov chek bilan tasdiqlanadi va monitoringda saqlanadi.
Ya'ni «qaysi biri to'lay oladi» degan savol yo'q — savol qulaylik va mayda farqlarda.
Asosiy farq: hamyon bor-yo'qligi
Click'da elektron hamyon bor. Click-Hamyon — bu kartaga bog'lanmagan virtual hisob: uni to'ldirasiz, undan to'laysiz va pul o'tkazasiz. Bank kartangiz umuman bo'lmasa ham ochiladi. Oddiy hamyonda balans chegarasi 2 060 000 so'm, bepul identifikatsiyadan o'tgach esa limitlar ancha yuqori ko'tariladi. Batafsil — elektron hamyon ochish bo'yicha alohida qo'llanmada.
Payme faqat bank kartalari bilan ishlaydi. Alohida hamyon yo'q: ilovaga kartangizni qo'shasiz va to'lovlar shu kartadan yechiladi. Muhim shart — kartaga SMS-xabarnoma xizmati yoqilgan bo'lishi kerak, busiz karta Payme'da ishlamaydi. SMS-xabarnoma istalgan bankda yoki infokioskda bepul yoqiladi.
Komissiyalar: nima rasmiy ma'lum
Click o'z saytida ochiq tariflar jadvalini e'lon qiladi. Undagi asosiy raqamlar:
- Tovar va xizmatlar uchun to'lovlar — 0% (ayrim xizmatlarda 1% komissiya bor).
- Kartadan kartaga o'tkazma — 1,1%.
- Click-Hamyondan kartaga pul chiqarish — 1,5%.
- «To'lovlar tarixi» xizmati — oyiga 4 999 so'm (QQS bilan). Bu jadvaldagi alohida qator; sizga tegishli-tegishli emasligini ilovadagi shartlardan tekshiring.
- Muvaffaqiyatli amal haqidagi har bir SMS-xabar — operator tarifiga qarab taxminan 21 dan 168 so'mgacha, pul telefon balansidan yechiladi.
Payme o'z saytida bunday yagona jadval e'lon qilmaydi. Lekin ilovada har bir to'lov va o'tkazma oldidan chek ko'rsatiladi — komissiya bo'lsa, summasi o'sha chekda turadi. Shuning uchun ishonchli yo'l bitta: «Yuborish» tugmasini bosishdan oldin chekdagi summani o'qing. Bu qoida Click'ka ham tegishli — tariflar vaqti-vaqti bilan o'zgarib turadi.
O'tkazmalarga chegaralar ham bor va ularni ilova emas, kartangizni chiqargan bank belgilaydi. Katta summani o'tkazishdan oldin limitni tekshirib oling.
Qulayliklardagi farqlar
Click'da:
- «Mening oilam» — oila a'zolariga komissiyasiz pul o'tkazish. Ishlashi uchun identifikatsiyadan o'tgan bo'lishingiz va qarindoshlik FHDYo bazasida tasdiqlangan bo'lishi kerak.
- Cashback — to'lovlardan qaytim ballari.
- Hamyon tufayli kartasiz ishlash imkoniyati.
Payme'da:
- Payme GO — internetsiz to'lov qilish rejimi.
- «Joyida» to'lash — do'konda QR-kod yoki NFC-belgi orqali to'lov.
- O'tkazma so'rash — kartada pul yetmasa, boshqa odamdan o'tkazma so'rab, havolani messenjerda yuborish mumkin.
- Xato o'tkazmani qaytarish — kimdir sizga adashib pul yuborsa, ilova orqali qaytarib yuborasiz.
Xavfsizlik: ikkalasida ham jiddiy
Ikkalasi ham Markaziy bank litsenziyasiga ega to'lov tashkilotlari. Ikkalasida ham ilovaga kirish PIN-kod bilan himoyalanadi, har bir amal esa tasdiqlash kodi bilan bajariladi.
Click'da qo'shimcha antifrod tizimi bor: hisobga shubhali kirish bo'lsa, cheklovlar qo'yiladi va ularni yuzni solishtirish orqali (verifikatsiya) yoki qo'llab-quvvatlashga qo'ng'iroq qilib olib tashlaysiz. Payme'da yo'qolgan kartani ilovadan bloklash mumkin — blokdan chiqarish esa faqat kartani bergan bankda, pasport bilan bo'ladi.
Eng muhim qoida ilovaga bog'liq emas: SMS orqali kelgan kodni hech kimga aytmang — na «bank xodimi»ga, na «operator»ga. Kod so'ragan har qanday qo'ng'iroq — firibgarlik.
Qaysi birini tanlash kerak
- Bank kartangiz yo'q — Click: hamyonni kartasiz ochasiz.
- Oilaga tez-tez pul o'tkazasiz — Click identifikatsiya bilan: «Mening oilam» orqali komissiyasiz.
- Faqat kommunal va telefon to'laysiz — ikkalasi ham birdek qulay, qaysi biri qulay tuyulsa, o'shani oling.
- Internetsiz ham to'lash kerak bo'lib turadi — Payme'ning GO rejimi shunga mo'ljallangan.
Ikkalasini o'rnatib, qaysi xizmat qaysi ilovada qulayligini o'zingiz solishtirib ko'rsangiz ham bo'ladi: bu bepul — pul faqat to'lov qilganda ketadi.
Ko'p beriladigan savollar
Ikkala ilovani ham o'rnatsam bo'ladimi?
Ha. Bitta kartani ikkala ilovaga ham qo'shish mumkin.
Qaysi biri xavfsizroq?
Ikkalasi ham litsenziyali va himoya tizimlariga ega. Amalda xavfsizlik ko'proq o'zingizga bog'liq: PIN-kod qo'ying, tasdiqlash kodini hech kimga aytmang, ilovani faqat rasmiy do'kondan o'rnating.
Komissiya qayerda ko'rinadi?
To'lovni tasdiqlashdan oldin chekda. Chekdagi summa — yakuniy summa: undan boshqa pul yechilmaydi.
Chet el kartasi ishlaydimi?
Ikkala ilova ham asosan O'zbekiston bank kartalari bilan ishlashga mo'ljallangan. Chet el kartasi bilan ishlash holatini har bir ilovaning qo'llab-quvvatlash xizmatidan so'rang.
Pul o'tkazishda limit bormi?
Bor. O'tkazma limitlarini kartangizni chiqargan bank belgilaydi, hamyon limitlari esa identifikatsiyadan o'tgan-o'tmaganingizga bog'liq.
Keyingi qadam
- Kartasiz boshlamoqchimisiz? — Elektron hamyon ochish: qadam-baqadam.
- Payme'ni tanladingizmi? — Payme'da ro'yxatdan o'tish va karta qo'shish.
- Internetdan xarid qilishni o'rganmoqchimisiz? — xavfsiz onlayn xarid qo'llanmasi.
- Ilova bilan birinchi xaridni Uzum Marketda sinab ko'ring.
